Schnittgrößenverläufe am Einfeldträger
Ein 10 m langer Träger auf einem Festlager und einem Loslager, belastet durch eine Streckenlast, eine vertikale, eine horizontale und eine schräge Einzelkraft sowie ein Einzelmoment. Wir berechnen die Auflagerreaktionen, stellen abschnittsweise die Schnittgrößenfunktionen auf und zeichnen den Normalkraft-, Querkraft- und Momentenverlauf.
Die Aufgabe
Bestimme die Auflagerreaktionen, stelle die Schnittgrößenfunktionen auf und zeichne die Schnittgrößenverläufe!
Der Balken und die Belastung
Schritt 1: die Auflagerreaktionen
Wir zerlegen die schräge Kraft in eine horizontale und eine vertikale Komponente, ersetzen die Streckenlast durch ihre Resultierende und stellen dann die drei Gleichgewichtsbedingungen auf. Die Momentengleichung stellen wir um das Festlager auf, sodass darin nur eine Unbekannte bleibt; die Momentengleichung um das andere Lager dient als Kontrolle.
Zerlegung schräger Kräfte
F3 = 800 N, α = 60°
F3x = F3·cos α = 800·cos 60° = 400 N (→)
F3y = F3·sin α = 800·sin 60° = −692,8 N (↓)
Resultierende von Streckenlasten
Q1 = 400 · 3 = 1200 N (↓)
Lage: x = 32 = 1,5 m
Auflagerreaktionen
Angenommene positive Richtungen: Kräfte ↑ und →, Momente ↺.
ΣFx = 0:
Ax + F2 + F3x = 0
Ax + 600 + 400 = 0
⇒ Ax = −F2 − F3x = −600 − 400
⇒ Ax = −1000 N (←)
ΣMA = 0:
By·10 − F1·4 − F3y·9 − Q1·1,5 + M1 = 0
By·10 − 500·4 − 692,8·9 − 1200·1,5 + 1200 = 0
⇒ By = F1·4 + F3y·9 + Q1·1,5 − M110 = 500·4 + 692,8·9 + 1200·1,5 − 120010
⇒ By = 883,5 N (↑)
ΣFy = 0:
Ay + By − F1 − F3y − Q1 = 0
Ay + 883,5 − 500 − 692,8 − 1200 = 0
⇒ Ay = −By + F1 + F3y + Q1 = −883,5 + 500 + 692,8 + 1200
⇒ Ay = 1509,3 N (↑)
Kontrolle
ΣMB = 0:
−Ay·10 + F1·6 + F3y·1 + Q1·8,5 + M1 = 0
−1509,3·10 + 500·6 + 692,8·1 + 1200·8,5 + 1200 = 0
⇒ 0 = 0 ✓
Schritt 2: die Schnittgrößenfunktionen
Wir teilen den Träger an den Laststellen in Abschnitte. In jedem Abschnitt schneiden wir den Träger an einer beliebigen Stelle x und stellen aus den Kräften am linken Teil die Normalkraft, die Querkraft und das Biegemoment auf.
Normalkraft – N(x)
Abschnitt 1: 0 m ≤ x ≤ 3 m
N1(x) = −Ax
⇒ N1(x) = 1000
Abschnitt 2: 3 m ≤ x ≤ 4 m
N2(x) = −Ax
⇒ N2(x) = 1000
Abschnitt 3: 4 m ≤ x ≤ 6 m
N3(x) = −Ax
⇒ N3(x) = 1000
Abschnitt 4: 6 m ≤ x ≤ 7 m
N4(x) = −Ax
⇒ N4(x) = 1000
Abschnitt 5: 7 m ≤ x ≤ 9 m
N5(x) = −Ax − F2
N5(x) = 1000 − 600
⇒ N5(x) = 400
Abschnitt 6: 9 m ≤ x ≤ 10 m
N6(x) = −Ax − F2 − F3x
N6(x) = 1000 − 600 − 400
⇒ N6(x) = 0
| Abschnitt | N(x) |
|---|---|
| 1. [0; 3] m | 1000 |
| 2. [3; 4] m | 1000 |
| 3. [4; 6] m | 1000 |
| 4. [6; 7] m | 1000 |
| 5. [7; 9] m | 400 |
| 6. [9; 10] m | 0 |
Werte an den Abschnittsgrenzen
x = 0 m:
Stabende links (Abschnitt 1): N1(0) = 1000 N
x = 3 m:
links (Abschnitt 1): N1(3−) = 1000 N
rechts (Abschnitt 2): N2(3+) = 1000 N
x = 4 m:
links (Abschnitt 2): N2(4−) = 1000 N
rechts (Abschnitt 3): N3(4+) = 1000 N
x = 6 m:
links (Abschnitt 3): N3(6−) = 1000 N
rechts (Abschnitt 4): N4(6+) = 1000 N
x = 7 m:
links (Abschnitt 4): N4(7−) = 1000 N
rechts (Abschnitt 5): N5(7+) = 400 N
x = 9 m:
links (Abschnitt 5): N5(9−) = 400 N
rechts (Abschnitt 6): N6(9+) = 0 N
x = 10 m:
Stabende rechts (Abschnitt 6): N6(10) = 0 N
Normalkraft: Funktionen und Werte
| Abschnitt | N(x) | x [m] | N [N] |
|---|---|---|---|
| 1. | 1000 | 0 | 1000 |
| 3− | 1000 | ||
| 2. | 1000 | 3+ | 1000 |
| 4− | 1000 | ||
| 3. | 1000 | 4+ | 1000 |
| 6− | 1000 | ||
| 4. | 1000 | 6+ | 1000 |
| 7− | 1000 | ||
| 5. | 400 | 7+ | 400 |
| 9− | 400 | ||
| 6. | 0 | 9+ | 0 |
| 10 | 0 |
Der Balken und das Normalkraftdiagramm
Querkraft – V(x)
Abschnitt 1: 0 m ≤ x ≤ 3 m
V1(x) = Ay − q1·x
V1(x) = 1509,3 − 400·x
⇒ V1(x) = −400x + 1509,3
Abschnitt 2: 3 m ≤ x ≤ 4 m
V2(x) = Ay − Q1
V2(x) = 1509,3 − 1200
⇒ V2(x) = 309,3
Abschnitt 3: 4 m ≤ x ≤ 6 m
V3(x) = Ay − Q1 − F1
V3(x) = 1509,3 − 1200 − 500
⇒ V3(x) = −190,7
Abschnitt 4: 6 m ≤ x ≤ 7 m
V4(x) = Ay − Q1 − F1
V4(x) = 1509,3 − 1200 − 500
⇒ V4(x) = −190,7
Abschnitt 5: 7 m ≤ x ≤ 9 m
V5(x) = Ay − Q1 − F1
V5(x) = 1509,3 − 1200 − 500
⇒ V5(x) = −190,7
Abschnitt 6: 9 m ≤ x ≤ 10 m
V6(x) = Ay − Q1 − F1 − F3y
V6(x) = 1509,3 − 1200 − 500 − 692,8
⇒ V6(x) = −883,5
| Abschnitt | V(x) |
|---|---|
| 1. [0; 3] m | −400x + 1509,3 |
| 2. [3; 4] m | 309,3 |
| 3. [4; 6] m | −190,7 |
| 4. [6; 7] m | −190,7 |
| 5. [7; 9] m | −190,7 |
| 6. [9; 10] m | −883,5 |
Werte an den Abschnittsgrenzen
x = 0 m:
Stabende links (Abschnitt 1): V1(0) = −400·0 + 1509,3 = 1509,3 N
x = 3 m:
links (Abschnitt 1): V1(3−) = −400·3 + 1509,3 = 309,3 N
rechts (Abschnitt 2): V2(3+) = 309,3 N
x = 4 m:
links (Abschnitt 2): V2(4−) = 309,3 N
rechts (Abschnitt 3): V3(4+) = −190,7 N
x = 6 m:
links (Abschnitt 3): V3(6−) = −190,7 N
rechts (Abschnitt 4): V4(6+) = −190,7 N
x = 7 m:
links (Abschnitt 4): V4(7−) = −190,7 N
rechts (Abschnitt 5): V5(7+) = −190,7 N
x = 9 m:
links (Abschnitt 5): V5(9−) = −190,7 N
rechts (Abschnitt 6): V6(9+) = −883,5 N
x = 10 m:
Stabende rechts (Abschnitt 6): V6(10) = −883,5 N
Querkraft: Funktionen und Werte
| Abschnitt | V(x) | x [m] | V [N] |
|---|---|---|---|
| 1. | −400x + 1509,3 | 0 | 1509,3 |
| 3− | 309,3 | ||
| 2. | 309,3 | 3+ | 309,3 |
| 4− | 309,3 | ||
| 3. | −190,7 | 4+ | −190,7 |
| 6− | −190,7 | ||
| 4. | −190,7 | 6+ | −190,7 |
| 7− | −190,7 | ||
| 5. | −190,7 | 7+ | −190,7 |
| 9− | −190,7 | ||
| 6. | −883,5 | 9+ | −883,5 |
| 10 | −883,5 |
Der Balken und das Querkraftdiagramm
Biegemoment – Mh(x)
Abschnitt 1: 0 m ≤ x ≤ 3 m
Mh,1(x) = −Ay·x + q1·x²2
Mh,1(x) = −1509,3·x + 400·x²2
⇒ Mh,1(x) = 200x² − 1509,3x
Abschnitt 2: 3 m ≤ x ≤ 4 m
Mh,2(x) = −Ay·x + Q1·(x − 1,5)
Mh,2(x) = −1509,3·x + 1200·(x − 1,5)
⇒ Mh,2(x) = −309,3x − 1800
Abschnitt 3: 4 m ≤ x ≤ 6 m
Mh,3(x) = −Ay·x + Q1·(x − 1,5) + F1·(x − 4)
Mh,3(x) = −1509,3·x + 1200·(x − 1,5) + 500·(x − 4)
⇒ Mh,3(x) = 190,7x − 3800
Abschnitt 4: 6 m ≤ x ≤ 7 m
Mh,4(x) = −Ay·x + Q1·(x − 1,5) + F1·(x − 4) + M1
Mh,4(x) = −1509,3·x + 1200·(x − 1,5) + 500·(x − 4) + 1200
⇒ Mh,4(x) = 190,7x − 2600
Abschnitt 5: 7 m ≤ x ≤ 9 m
Mh,5(x) = −Ay·x + Q1·(x − 1,5) + F1·(x − 4) + M1
Mh,5(x) = −1509,3·x + 1200·(x − 1,5) + 500·(x − 4) + 1200
⇒ Mh,5(x) = 190,7x − 2600
Abschnitt 6: 9 m ≤ x ≤ 10 m
Mh,6(x) = −Ay·x + Q1·(x − 1,5) + F1·(x − 4) + M1 + F3y·(x − 9)
Mh,6(x) = −1509,3·x + 1200·(x − 1,5) + 500·(x − 4) + 1200 + 692,8·(x − 9)
⇒ Mh,6(x) = 883,5x − 8835,4
| Abschnitt | Mh(x) |
|---|---|
| 1. [0; 3] m | 200x² − 1509,3x |
| 2. [3; 4] m | −309,3x − 1800 |
| 3. [4; 6] m | 190,7x − 3800 |
| 4. [6; 7] m | 190,7x − 2600 |
| 5. [7; 9] m | 190,7x − 2600 |
| 6. [9; 10] m | 883,5x − 8835,4 |
Werte an den Abschnittsgrenzen
x = 0 m:
Stabende links (Abschnitt 1): Mh,1(0) = 200·0² − 1509,3·0 = 0 Nm
x = 3 m:
links (Abschnitt 1): Mh,1(3−) = 200·3² − 1509,3·3 = −2727,8 Nm
rechts (Abschnitt 2): Mh,2(3+) = −309,3·3 − 1800 = −2727,8 Nm
x = 4 m:
links (Abschnitt 2): Mh,2(4−) = −309,3·4 − 1800 = −3037,1 Nm
rechts (Abschnitt 3): Mh,3(4+) = 190,7·4 − 3800 = −3037,1 Nm
x = 6 m:
links (Abschnitt 3): Mh,3(6−) = 190,7·6 − 3800 = −2655,7 Nm
rechts (Abschnitt 4): Mh,4(6+) = 190,7·6 − 2600 = −1455,7 Nm
x = 7 m:
links (Abschnitt 4): Mh,4(7−) = 190,7·7 − 2600 = −1265 Nm
rechts (Abschnitt 5): Mh,5(7+) = 190,7·7 − 2600 = −1265 Nm
x = 9 m:
links (Abschnitt 5): Mh,5(9−) = 190,7·9 − 2600 = −883,5 Nm
rechts (Abschnitt 6): Mh,6(9+) = 883,5·9 − 8835,4 = −883,5 Nm
x = 10 m:
Stabende rechts (Abschnitt 6): Mh,6(10) = 883,5·10 − 8835,4 = 0 Nm
Biegemoment: Funktionen und Werte
| Abschnitt | Mh(x) | x [m] | Mh [Nm] |
|---|---|---|---|
| 1. | 200x² − 1509,3x | 0 | 0 |
| 3− | −2727,8 | ||
| 2. | −309,3x − 1800 | 3+ | −2727,8 |
| 4− | −3037,1 | ||
| 3. | 190,7x − 3800 | 4+ | −3037,1 |
| 6− | −2655,7 | ||
| 4. | 190,7x − 2600 | 6+ | −1455,7 |
| 7− | −1265 | ||
| 5. | 190,7x − 2600 | 7+ | −1265 |
| 9− | −883,5 | ||
| 6. | 883,5x − 8835,4 | 9+ | −883,5 |
| 10 | 0 |
Der Balken und das Biegemomentendiagramm
Das größte Moment
|Mh|max = 3037,1 Nm an der Stelle x = 4 m (an einer Abschnittsgrenze).
Schritt 3: die Schnittgrößenverläufe
Wir zeichnen die Funktionen unter den Träger. Der Momentenverlauf hat dort einen Extremwert, wo die Querkraft ihr Vorzeichen wechselt, und an der Stelle des Einzelmoments springt er.